มะขาม

ข้อมูลทั่วไป
มะขาม
(Tamarind)
Tamarindus indica  Linn.
fam. : CAESALPINICEAE
 
ชื่ออื่น
มะขาม มะขามไทย (กลาง) อำเปียล (สุรินทร์) ตะลูบ (นครศรีธรรมราช) หมากแกง (ฉาน-แม่ฮ่องสอน) ส่ามอเกล (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) มะขามกะดาน มะขามขี้แมว
 
การใช้ประโยชน์
  • ใช้เป็นอาหาร ใบอ่อน ดอก มีรสเปรี้ยว ใส่ในอาหาร ต้มยำ ต้มโคล้ง ฝักอ่อน มีรสเปรี้ยว ใช้ปรุงอาหาร น้ำพริกมะขาม ฝักแก่ รสเปรี้ยว ใช้เป็นเครื่องปรุงรส แกงส้ม แกงคั่ว

  • คุณค่าทางโภชนาการ เนื้อมะขามเปียก มีกรดอินทรีย์สูง แคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามินและเอเล็กน้อย มีกัม เพคติน และอื่น ๆ เมล็ดมะขาม มีมิวซีเลจสูง ไขมัน คาร์โบไฮเดรต น้ำมันชนิด semidrying fixed oil และอื่น ๆ

  • ใช้เป็นยา ใบแก่ เป็นยาแก้ไอ แก้โรคบิด ขับเสมหะในลำไส้ เนื้อในผล แก้อาการท้องผูก เป็นยาระบาย แก้ไอ ขับเสมหะ เมล็ดแก่ เป็นยาถ่ายพยาธิไส้เดือนในท้องเด็ก

 
น้ำมะขาม
 
ส่วนผสม
  • เนื้อมะขามเปียกใหม่ ๆ 200 กรัม
  • น้ำตาลทราย 500 กรัม
  • เกลือป่น 2 ช้อนโต๊ะ
  • น้ำ 3 ลิตร
 
วิธีทำ
  1. ล้างมะขามเปียก ใส่ลงในหม้อเคลือบ เติมน้ำ ยกขึ้นตั้งไฟ พอเดือดคนให้เนื้อมะขามผสมกับน้ำให้มากที่สุด ยกลง
  2. กรองเอาแต่น้ำใส่หม้อเคลือบ (กากเอาทิ้ง) ยกขึ้นตั้งไฟอีกครั้ง พอเดือดใส่น้ำตาล เกลือคนให้ละลาย เดือดสักครู่ ยกลง
  3. ทิ้งไว้ให้เย็น กรองใส่ขวด (นึ่งแล้ว) เก็บในตู้เย็น
  4. เวลาเสิร์ฟ ใส่น้ำแข็งลงในแก้ว เทน้ำมะขามใส่ ใช้เป็นเครื่องดื่มดับกระหาย